Uluslararası topluma kapılarını, halkına karşı da duyularını kapatan Suriye, zamanın aleyhine işlediğini görmeksizin kan dökmeye devam ediyor. Arap Birliği’nin ülkeye 500 gözlemci gönderme talebini geri çevirerek uzlaşmaz tavrını sürdüren Şam yönetiminin barış adına en ufak bir adım atmayacağı artık iyice netleşti. Arap Ligi, Avrupa Birliği ve Türkiye, açıkladıkları yaptırım kararları ile Şam otoritesini ekonomik açıdan çaresiz bırakacak girişimlerde bulunurken, Suriye halkının zarar görmemesi için itina gösteriyorlar. İktisadi olarak rejimi zor durumda bırakacak olan yaptırımlar, Esad’ın etrafında güç birliği yapan zümre üzerindeki psikolojik baskıyı da artıracaktır. Rejimi destekleyenlerin her an sonumuz diğer Ortadoğulu diktatörlerinki gibi olabilir endişesini hissetmeleri, Baas iktidarının en büyük kaybıdır. Henüz sadece sivil ağırlıklı kitlelere karşı düzenli ordu ile katliamlar yapan otoriter yapı, bir gün uluslararası koalisyondan müteşekkil askerî oluşum ile çatışma tehdidi yaşarsa, sadık sandığı destekçilerini yanında göremeyebilir.

Hesapları ve niyetleri her ne kadar birbirinden farklı olursa olsun Esad rejimine karşı tavır alan cephe, bir ay öncesine göre çok daha bütüncül bir tavır içinde ve çok daha kararlı. Özetle üst düzey Suriyeli yetkililere seyahat yasağı, ticari ve finansal hareketlilik kısıtlaması getiren ve mal varlıklarını donduran kararların eş zamanlı olarak Türkiye’nin yanı sıra Arap ve AB ülkeleri tarafından alınması uluslararası toplumun kararlılığını da gösteriyor.

Peki, bu kararlar Esad yönetimine geri adım attırıp muhalifler adına netice alabilir mi? Dünyaya kapalı yaşamayı çok iyi bilen Şam yönetimine karşı bu kararlar çok sıkı bir şekilde uygulandığı takdirde iktidar sahipleri zaman içinde güç kaybına uğrayacaklardır. Lakin İran, Rusya ve Lübnan gibi ülkelerin yaptırım kararlarına karşı oluşu ve Suriyeli muhaliflerin uzun zaman beklemeye tahammüllerinin olmayışı, uluslararası toplumu yakın zaman içinde farklı yaptırımlar uygulamak zorunda bırakabilir. İnsan hakları konularının ülkelerin iç işlerine karışmak için bahane edilmesine karşı olduklarını açıklayan Rusya Dışişleri, Tahran yönetimi ile birlikte Esad’ın arkasında durmaya gayret ediyor. Bu tavrın ne kadar sürdürülebilir olduğunu ve Suriye’ye NATO nezdinde tıpkı Libya örneğinde olduğu gibi muhtemel hava harekâtı ile sınırlandırılmış bir silahlı müdahale kararı alındığında nasıl tavır sergileyeceklerini hep birlikte göreceğiz.

Suriye’ye destek vermeye çalışan İran’ın, başta İngiltere olmak üzere, AB ülkeleri tarafından yeni yaptırımlara tabi tutulmasını sadece nükleer programla izah edebilir miyiz? Şam yönetimine uygulanan iktisadi ambargolara benzer şekilde İran’a yönelik petrol ambargosu uygulamayı deneyen Brüksel, bu ülkeden piyasa değerlerinin çok altında petrol tedarik eden Yunanistan ve Kıbrıs Rum Kesimi’nin muhalefetine takıldı.

Arap uyanışının yol aldığı eksende devam etmesi hâlinde, başta ABD olmak üzere, AB ve Türkiye’nin bölgedeki nüfuz alanını genişleteceğini çok iyi bilen ülkeler, farklı gerekçelerle Ortadoğu’daki değişime direnmeye çalışıyor. Esad’a can suyu veren en büyük kaynak, Ortadoğu’da, Ortadoğulular dışındaki aktörler arasında yaşanan ve bitip tükenmek bilmeyen bu nüfuz mücadelesidir.

Sadece nükleer program gerekçesi ile İran’a yeni yaptırımlar uygulanmamış olabilir derken resmin diğer yanını ıskalamayalım. İslami Devrim Muhafızları Hava-Uzay Komutanı Emir Ali Hacızade’nin “Bir tehdit gördüğümüz zaman ilk olarak Türkiye’deki füze radarı sistemini vururuz.” tehdidi, gidişattan hiç de mutlu olmayan İran’ın ne kadar saçmalayabileceğini gösteren tarihî bir ifşaattır. Füze kalkanını bahane ederek Suriye hususunda her türlü riski almaya hazır olduğu imajını vermeye çalışan İran, Ankara’ya karşı şansını zorluyor. Ortadoğu’da rüzgârın kendisinin istediği yönde esmediğini gören Tahran, yanına çekemediği Türkiye’yi karşısına mı almak istiyor? Türkiye’nin, Batı’da yalnızlaşma pahasına İran için verdiği mücadelenin karşılığını bu tür bir tehditle alması kabul edilebilir değil.

Füze savunma sistemi, adından da anlaşılabileceği gibi sadece bir savunma sistemi. İran gereksiz yere birilerine saldırmadığı sürece devreye girmeyecek. Türkiye’yi tehdit etme cüretini gösteren Tahran ile gereksiz bir şekilde ilişkilerini tırmandırmak istemeyen Ankara, bu sefer çok büyük kusurlu bir hareket yapan İran’ı görmezden geldi. Bu tehdidin bir benzerini, mesela İran’ın nükleer programına Batılı güçlerden farklı yaklaştığımız günlerde İsrailli bir asker yapmış olsaydı, aynı şekilde geçiştirebilir miydik? Ankara sert yanıt vermediği için bu sefer krize dönüşmeden geçiştirilen bu salvonun tekrarlanması durumunda Tahran ile ipler gerilecektir. Anlaşılan Baas rejimi devrilirken beraberinde farklı ‘dostlukları’ ve ‘ittifakları’ da götürecek.

http://www.aksiyon.com.tr/aksiyon/yazar-31183-baas-rejimi-kimin-ustune-devrilecek.html